Miejsce na Twoją reklamę

Sucha zgnilizna roślin kapustnych

Sucha zgnilizna roślin kapustnych

Choroba wywołana jest przez dwa gatunki grzybów z rodzaju Leptosphaeria:

  • Leptosphaeria maculans
  • Leptosphaeria biglobosa

Grzyby te posiadają  także stadium konidialne: Phoma lingam. Sucha zgnilizna jest jedną z najbardziej rozpowszechnionych i najgroźniejszych chorób rzepaku, ponieważ może atakować w ciągu całego okresu wegetacyjnego. Występuje także na różnych gatunkach roślin kapustnych i innych roślinach krzyżowych. Może powodować straty w plonie od 50 do 60 %. Masowe występowanie choroby powoduje przedwczesne dojrzewanie roślin, a potem ich zamieranie. Żywotność grzyba w glebie ocenia się na około 7 lat.

Objawy:

Miejscem infekcji jest zwykle część podliścieniowa oraz liście. Objawy na wszystkich częściach nadziemnych rośliny (liścienie, liście, łodyga i łuszczyny) występują w postaci owalnych lub nieregularnych, zapadających się, jasnobrunatnych lub beżowych plam z widocznymi na ich powierzchni piknidiami w postaci czarnych kropeczek otoczonych brunatną obwódką. Piknidia zawierają masę zarodników konidialnych. W miarę rozwoju rośliny plamy te powiększają się i pogłębiają, co może doprowadzić do przedwczesnego dojrzewania, a nawet wylegania roślin - gdy pojawią się na łodydze. W wyniku choroby dochodzi do brunatnoszarego zabarwienia i przewężenia szyjki korzeniowej (faza nazywana „czarną nóżką”), butwienia i próchnienia  łodygi – głównie jej podstawy. Silnie porażone rośliny przestają rosnąć, więdną, przybierają barwę niebieskoczerwoną, przewracają się i zamierają. Silne porażenie łodygi przyczynia się często do jej pękania i wyłamywania się, co w efekcie jest powodem zamierania wszystkich części rośliny powyżej tego miejsca. System korzeniowy jest najczęściej całkowicie zniszczony. Zdarza się rzadko, że z szyjki korzeniowej wyrastają liczne korzenie przybyszowe, co umożliwia roślinie przetrwanie.  

Źródłem infekcji jest głównie materiał siewny i resztki pożniwne porażonych roślin. Czasami źródłem zakażenia mogą być także dziko rosnące rośliny kapustowate. Najczęściej rośliny rzepaku porażane są w okresie jesiennym, poprzez zarodniki stadium workowego, które powstają na resztkach słomy rzepakowej pochodzącej z poprzedniego sezonu wegetacyjnego. Zarodniki powstają w owocnikach zwanych pseudotecjami. Zarodniki po wydobyciu się z owocników, mogą przemieszczać się z wiatrem i zakażać rośliny w promieniu kilku kilometrów od miejsca, w którym znajdowało się źródło porażenia. Owocniki z dojrzałymi zarodnikami pękają wtedy, gdy zwilżą je krople deszczu, co umożliwia zarodnikom kiełkowanie na powierzchni mokrych liści. W okresie produkcji rozsady pierwsze symptomy choroby pojawiają się dopiero po 2 - 3 tygodniach od momentu infekcji. Podczas podlewana siewek lub starszej rozsady patogen ma sprzyjające środowisko do rozprzestrzenia się na zdrowe rośliny. W warunkach polowych sprawca choroby przenosi się wraz z wodą podczas ulewnych deszczy lub nawadniania, w trakcie prac pielęgnacyjnych, a także na narzędziach uprawowych. Rozwojowi choroby sprzyjają warunki częstych, intensywnych opadów deszczu późnym latem i jesienią oraz łagodna, bezmroźna zima i wczesna, ciepła wiosna.

Zarodniki stadium konidialnego Phoma lingam są przyczyną wtórnego porażenia tych samych lub sąsiednich roślin. Zarodniki te przenoszone są z kroplami deszczu na niewielkie odległości. Po porażeniu liści, grzyb wnika do rośliny i przez nerwy blaszki liściowej i ogonek liściowy przerasta do łodygi. Od terminu porażenia i tempa wzrostu grzyba w roślinie zależy nasilenie objawów i szkodliwość choroby. Gatunek L. maculans wytwarza bezbarwne toksyny i uważany jest za bardziej szkodliwy, ponieważ poraża szyjkę korzeniową i podstawę łodygi, co powoduje zatrzymanie transportu wody i substancji odżywczych i w efekcie zamieranie całej rośliny. Porażeniu i wnikaniu patogena sprzyja żerowanie szkodników łodygowych, które uszkadzają roślinę. Gatunek L. biglobosa wytwarza żółte lub brunatne toksyny zabarwiające podłoże i jest uważany za najmniej szkodliwy. Wywołuje on rozległe plamy na łodydze, lecz porażenie tkanek jest powierzchniowe.

Zapobieganie:

Najskuteczniejszym i najtańszym sposobem zapobiegania tej chorobie jest przedsiewne zaprawianie nasion. Ochrona polega także na:

- stosowaniu zdrowego, doczyszczonego materiału siewnego

- zwalczaniu chwastów kapustnych

- usuwaniu i niszczeniu chorych roślin

- zwalczaniu szkodników, ponieważ powodowane przez nie uszkodzenia często sprzyjają wnikaniu patogena do rośliny

- uprawianiu odmian różnych gatunków, które charakteryzują się małą podatnością na chorobę

- przestrzeganiu prawidłowej gęstości i głębokości siewu nasion, w zależności od odmiany i warunków siedliskowych

- wysiewaniu rzepaku w zalecanych terminach

- stosowaniu zabiegów ochronnych po siewie – do porażenia dochodzi głównie jesienią, dlatego zabiegi ochronne należy wykonać w tym okresie

- stosowaniu chemicznej ochrony roślin – stosowanie zalecanych fungicydów. Celem zabiegów jest zahamowanie wzrostu patogena w tkankach liści i zapobieganie przedostaniu się grzyba do łodyg rzepaku. Stwierdzono, iż najlepsze efekty przy zastosowaniu preparatów chemicznych osiągane są przy stosowaniu ich w terminie po dwóch tygodniach od czasu infekcji. Wtedy gdy na liściach pojawiają się pierwsze objawy chorobowe.

- szczególnej opiece nad małymi roślinami, ponieważ odległość między blaszką liściową, a łodygą jest niewielka – należy wtedy unikać regulatorów wzrostu

- dobraniu właściwego płodozmianu – unikanie zbyt częstego następstwa roślin kapustowatych ; wskazane są 4, 5- letnie przerwy w uprawie podatnych na chorobę gatunków

- dokładnym  przyoraniu porażonych resztek pożniwnych

- zachowaniu izolacji przestrzennej – zakładanie nowych plantacji w odległości kilkuset metrów od zeszłorocznych, zarażonych chorobą upraw

- korzystaniu z systemu SPEC (System Prognozowania Epidemii Chorób) – informuje o masowym pojawieniu się zarodników patogena w danym obszarze.

 

{rokbox}/images/stories/galeriachoroby/zgnilizna/*{/rokbox}

 

 

Miejsce na reklamę B

Miejsce na reklamę B