Miejsce na Twoją reklamę

Rak ziemniaka

Rak ziemniaka

Rak ziemniaka występuje lokalnie w różnych rejonach uprawy ziemniaka. Choroba wywoływana jest przez grzyba Synchytrium endobioticum. Szkodliwość uzależniona jest od liczby i stopnia porażenia roślin. Silne i wczesne porażenie u odmian podatnych może powodować całkowite zniszczenie plonu bulw ziemniaka.

Objawy:

Na stolonach i bulwach oraz sporadycznie na łodygach i liściach tuż przy ziemi pojawiają się narośle o strukturze guzełkowatej, które stopniowo powiększają się i przypominają wyglądem różę kalafiora. Nowotwory czyli narośle zwykle rozwijają się w okolicach oczek bulw i kolorem są podobne do koloru bulw. Powstanie narośli jest efektem powiększania się czyli hipertrofii porażonych komórek ziemniaka, a także powiększania się i nadmiernego dzielenia się czyli hiperplazji komórek sąsiednich. Wielkość narośli może dochodzić nawet do wielkości bulwy. Podczas zbioru znaczna część narośli odpada i gnije, a pozostała ich część z porażonymi bulwami dostaje się do kopców i do przechowalni. W efekcie odłamania narośli powstają rany, przez które wnikają różnego rodzaju drobnoustroje powodujące gnicie bulw.

Źródłem infekcji są porażone sadzeniaki oraz gleba. Patogen Synchytrium endobioticum jest pasożytem bezwzględnym i holokarpicznym; rozwija się wewnątrz komórek ziemniaka. W postaci grubościennych zarodni przetrwalnikowych zimuje w glebie przez 20 lub więcej lat. Pod wpływem wydzielin korzeni roślin żywicieli, w zarodniach przetrwalnikowych powstają nie mające ściany jednowitkowe płytki, które wnikają do komórek epidermy ziemniaka. Następnie z haploidalnego zarodnika płytkowego w komórce gospodarza wykształca się prosorus. Prosorus jest to komórka patogenu, która otoczona jest grubą i elastyczną ścianą wewnętrzną oraz cienką i sztywną ścianą zewnętrzną. W momencie pęknięcia ściany zewnętrznej komórka patogenu ulega powiększeniu, w efekcie czego powstaje sorus, w którym wykształca się od 5 do 9 cienkościennych zarodni letnich. W zarodniach letnich tworzy się po około od 200 do 300 nie mających ściany, jednowitkowych płytek, które zakażają znajdujące się w sąsiedztwie komórki ziemniaka i ponownie rozpoczynają wyżej opisany rozwój bezpłciowy. Rozwój bezpłciowy w okresie wegetacji roślin może powtórzyć się nawet kilkukrotnie. Część płytek zazwyczaj zachowuje się jak gamety, które łączą się i tworzą zygoty. Następnie zygoty przed wniknięciem do komórki żywiciela tracą witki i otaczają się ścianą. W komórce rośliny gospodarza powstaje zarodnia przetrwalnikowa, w której po okresie spoczynku zachodzi mejoza i podziały mitotyczne. W efekcie powstające płytki są haploidalne. Grubościenne zarodnie przetrwalnikowe odgrywają istotną rolę w rozprzestrzenianiu patogenu na większe odległości. Mogą one znajdować się w porażonych sadzeniakach, w ziemi przyklejonej do sadzeniaków, kół ciągników lub maszyn, w kompoście, w oborniku, w wodzie spływającej z zakażonych pól. W obrębie gatunku Synchytrium endobioticum możemy wyróżnić 10 ras, które różnią się patogenicznością czyli zdolnością do porażania odmian ziemniaka różniących się stopniem odporności.

Zapobieganie:

Ochrona polega na:

- zapobieganiu rozprzestrzeniania się ognisk choroby przez przestrzeganie przepisów kwarantannowych

- uprawianiu odmian odpornych na porażenie przez patogena.

Miejsce na reklamę B

Miejsce na reklamę B