Miejsce na Twoją reklamę

Liściozwój ziemniaka

Liściozwój ziemniaka

Wirus liściozwoju ziemniaka (Potato leaf roll virus, PLRV) występuje prawie wyłącznie na ziemniaku. Liściozwój ziemniaka pojawia się często i w wielu rejonach Polski zachodniej jest uważany za jedną z najgroźniejszych chorób wirusowych ziemniaka. Chore rośliny zazwyczaj wydają o od 20 do 87% mniejszy plon bulw od plonu roślin zdrowych. Szkodliwość u odmian ziemniaka bardzo odpornych na liściozwój (Wolfram, Vineta N) jest mniejsza. Rozwojowi liściozwoju ziemniaka sprzyja uprawa odmian podatnych na zawirusowanie, sąsiedztwo zawirusowanych plantacji, a także liczne wystąpienia mszycy brzoskwiniowej.

Objawy:

Objawy występują na liściach. Stają się one sztywne, skórzaste i łamliwe, a ich brzegi zawijają się ku górze (są łyżeczkowato zwinięte). Porażone liście przy zgniataniu wydają charakterystyczny chrzęst. Górne liście są sterczące. Na roślinach z liściozwojem pierwotnym, czyli gdy zakażenie nastąpiło w danym okresie wegetacji, objawy te pojawiają się na liściach górnych po kilkunastu dniach od zakażenia czyli od momentu żerowania mszyc przenoszących wirusa liściozwoju ziemniaka. Spodnia strona zwijających się liści przybiera kolor fioletoworóżowy. Na roślinach z liściozwojem wtórnym, czyli gdy wyrosły one z zakażonych sadzeniaków, objawy są bardzo wyraźne. Dolne liście ulegają zwijaniu, cała roślina jest chlorotyczna, karłowata i ma skupione pędy, tworzące stożek odwrócony podstawą do góry. Powodem posztywnienia liści są zatyczki kalozowe, które tworzą się w wiązkach przewodzących liści i łodyg oraz zamieranie fragmentów rurek sitowych, co utrudnia odpływ asymilatów z części nadziemnych do bulw. W efekcie następuje gromadzenie się skrobi w liściach, która powoduje ich sztywność. Zamierające rurki sitowe stają się brunatne. Widoczne jest to na przekroju łodyg, a czasem także bulw. Na bulwach chorych roślin objawy nie są widoczne. Bulwy są jedynie mniejsze i zazwyczaj jest ich mniej niż u roślin zdrowych.

Źródła infekcji:

Głównym źródłem wirusów ziemniaka są zakażone sadzeniaki. PLRV należy do rodziny Luteoviridae. Jego cząstki są kuliste i występują w wiązkach sitowych roślin w małej koncentracji. W związku z tym jest on jedynie wykrywalny za pomocą bardzo czułych technik, takich jak immunoenzymatyczna (ELISA) lub reakcja łańcuchowa polimerazy (PCR). W sezonie wegetacyjnym wirus PLRV rozprzestrzeniany jest przez uskrzydlone i bezskrzydłe mszyce Myzus persicae oraz w małym stopniu przez uskrzydlone mszyce Aphis nasturii. Myzus persicae zimuje na brzoskwini, kolcowoju szlachetnym oraz na roślinach uprawianych pod osłonami (szklarnie, tunele foliowe). Wirus PLRV jest wirusem krążeniowym czyli wirusem trwałym.

Zapobieganie:

Ochrona polega na:

- używaniu do sadzenia zdrowych, wolnych od wirusa sadzeniaków

- sadzeniu odmian odpornych na wirusa

- wykonywaniu zabiegów ograniczających rozprzestrzenianie wirusa

- przestrzeganiu zaleceń mających na celu ograniczanie rozprzestrzeniania wirusa

- wykorzystywaniu rejonów zamkniętych, oddzielonych lasami, łąkami albo jeziorami od innych terenów i zaprawianiu sadzeniaków przeciw rizoktoniozie

- podkiełkowywaniu sadzeniaków przed sadzeniem

- wczesnym wysadzaniu podkiełkowanych lub pobudzonych sadzeniaków, tak aby w momencie pojawienia się na plantacji mszyc rośliny były już zaawansowane w rozwoju. Rośliny starsze są mniej podatne na zakażenie.

- chemicznym zwalczaniu mszyc jako wektorów wirusów przy użyciu insektycydów

- na plantacjach przeznaczonych na sadzeniaki stosowaniu selekcji negatywnej czyli usuwaniu poza plantację i niszczeniu całych, chorych roślin wraz z bulwami matecznymi i potomnymi przed pojawieniem się mszyc-wektorów wirusów. W okresie wegetacji należy przeprowadzić co najmniej 3 selekcje negatywne.

- unikaniu sąsiedztwa z plantacjami ziemniaka o niższym stopniu kwalifikacyjnym

- wczesnym, chemicznym niszczeniu naci w czasie letniej migracji mszyc – celem jest niedopuszczenie do zakażenia bulw potomnych

- dokonywaniu zbioru zaraz po dojrzeniu bulw

- ochronie plantacji przed stonką ziemniaczaną, zarazą ziemniaka i innymi niekorzystnymi czynnikami

- w gospodarstwie, w którym sadzeniaki reprodukowane są we własnym zakresie zaleca się wymieniać na zdrowe czyli kwalifikowane co od 2 do 5 lat.

Miejsce na reklamę B

Miejsce na reklamę B