Miejsce na Twoją reklamę

Kąkol polny

Kąkol polny

Kąkol polny (Agrostemma githago L.)

Gatunek rośliny należący do rodziny goździkowatych. W Polsce dawniej pospolity, obecnie występuje coraz rzadziej. Roślina jara, bardzo często zimująca. Rośnie na polach uprawnych. Preferuje gleby zarówno ciężkie jak i lekkie. Chwast segetalny. Nigdzie już nie spotyka się go w środowisku naturalnym. Najczęściej zachwaszcza zboża ozime i jare, głównie żyto. Jego cykl życiowy jest doskonale dostosowany do cyklu życiowego zbóż. Do gleby dostaje się wraz z nasionami sianych zbóż. Obecnie powszechnie stosuje się czyszczenie ziarna siewnego oraz skuteczne metody zwalczania chwastów. Skutkiem tego kąkol spotyka się w uprawach coraz rzadziej i grozi mu wyginięcie. Osiąga wysokość od 10 do 100 cm. Łodyga jest wzniesiona, rozgałęziająca się, szara, przylegająco i miękko owłosiona długimi włoskami. Liście są naprzeciwległe, ostro zakończone, równowąskolancetowate i owłosione podobnie jak łodyga. Kwiaty są pojedyncze, wyrastają tylko na szczytach łodyg i z kątów liści na długich szypułkach. Kielich jest trwały, 10-nerwowy, składający się z 5 dużych, zielonych, owłosionych ząbków o trójkątnym kształcie i długości do 3,5 cm. Korona zbudowana z 5 wolnych płatków o purpurowoliliowym lub fioletowym kolorze, bez przykoronka. Płatki korony są krótsze od działek kielicha. Owoc to torebka zawierająca do 40 nasion, otwierająca się 5 ząbkami. Nasiona są duże, nerkowate, czasem kuliste, czterościenne, słabo kanciaste i pokryte licznymi ostrymi brodawkami, matowe, ciemnobrunatne lub czarne, o rozmiarach: ok. 3,5 mm długości, 2,8 mm szerokości, 2,2 mm grubości. Nasiona tracą szybko swoją żywotność w glebie i oborniku; dojrzewają równocześnie z nasionami zbóż. Korzenie są palowe, wrzecionowate. Kąkol polny jest owadopylny (motyle, pszczołowate, bzygowate); kwitnie od VI do VII.

Cechy charakterystyczne:

- liście są gęsto pokryte długimi, odstającymi, białymi włoskami; różnej długości

- działki kielicha są bardzo długie

- łodyga jest szaro owłosiona

Ciekawostki:

- inne nazwy: czarnuszka, czarnucha, kąkolnica, wroni groch

- zawiera: saponinę, gitaginę, agrosteminę

- roślina silnie trująca - cała roślina jest trująca, zarówno dla ludzi, jak i koni, bydła i świń. Mąka z domieszką zmielonego kąkolu jest gorzka i trująca, ma silne zabarwienie. Objawami zatrucia są: podrażnienie błon śluzowych, kaszel, bóle głowy i mdłości, przyspieszenie tętna i paraliż mięśni oddechowych, a nawet utrudnienia w wydalaniu moczu i rozkład czerwonych krwinek. Znane są przypadki zatrucia ludzi po spożyciu zatrutego mięsa.

- ma właściwości lecznicze - napar w ziela w medycynie ludowej używany był do przymoczek na krosty, wysypki, egzemy, a także do przemywania drobnych zranień i otarć naskórka.

Miejsce na reklamę B

Chwasty

Miejsce na reklamę B