Miejsce na Twoją reklamę

Fuzarioza kolb i ziarna kukurydzy

Fuzarioza kukurydzy występuje powszechnie na kukurydzy i należy do najbardziej pospolitych chorób kukurydzy w warunkach klimatu umiarkowanego. Poraża rożne części roślin we wszystkich fazach ich rozwoju. Fuzariozę kukurydzy możemy podzielić na 3 etapy działania:

- zgorzel siewek kukurydzy

- zgniliznę korzeni i zgorzel podstawy łodygi kukurydzy

- fuzariozę kolb i ziarna kukurydzy.

Fuzarioza kolb i ziarna kukurydzy wywołana jest przez różne patogeny grzybowe należące do rodzaju Fusarium spp.. Porażeniu ulegają rośliny dojrzewające i ich kolby. Ma to bardzo duże znaczenie przy uprawie kukurydzy na ziarno. Fuzarioza kolb i ziarna kukurydzy powoduje zniszczenie ziarniaków, a także ich zanieczyszczenie metabolitami wtórnymi Fusarium spp. Prowadzi do wytwarzania i kumulacji w roślinach silnie trujących dla ludzi i zwierząt hodowlanych mikrotoksyn (głównie deoksyniwalenol, zearalenon, fumonizyny). Ziarno porażone przez Fusarium jest szczególnie groźne dla życia i zdrowia drobiu i trzody. W efekcie ziarno kukurydzy jest bardzo dokładnie sprawdzane przez firmy skupujące na obecność mikrotoksyn. Fuzarioza kolb i ziarna nie powoduje strat w plonie, lecz pogarsza jego jakość. Może także powodować zmniejszenie ciężaru kolb o około 20% i straty w plonie ziarna, które zwiększają się przy niewłaściwym przechowywaniu. Dodatkowo choroba powoduje także obniżenie wartości siewnej ziarna.

Objawy:

Fuzarioza kolb i ziarna kukurydzy opanowuje górne części roślin. Widocznym objawem fuzariozy na kolbach kukurydzy jest grzybnia rozwijająca się na liściach okrywowych oraz na ziarniakach będących w fazie mlecznej, woskowej i pełnej dojrzałości. W przypadku silnego porażenia kolb zniszczeniu ulegają liście okrywające kolbę. Zdarza się również tak, iż objawy fuzariozy są widoczne dopiero po usunięciu zewnętrznych liści okrywających. Grzybnia jest wtedy bardzo obfita - koloru białego, różowego lub lekko czerwonego (w zależności od gatunku grzyba) z licznymi sporodochiami, rozwijająca się na ziarniakach. Grzybnia przerasta ziarna oraz miąższ osadki kolby, który w efekcie zaczyna gnić. Ziarniaki opanowane przez fuzariozę kolb i ziarna kukurydzy matowieją, zmieniają barwę na różowoczerwoną lub czerwonobrązową, a czasem nawet pękają i rozpadają się, co prowadzi do spadku wysokości plonu ziarna. Zainfekowane rośliny są bardzo podatne na wyleganie, co może utrudniać lub nawet uniemożliwiać zbiór kombajnem. Grzybom fuzaryjnym mogą towarzyszyć także inne gatunki tj. grzyby z rodzaju Trichoderma, Penicillium i Trichothecium, które tworzą białą, zieloną, szarawą lub niebieskawą grzybnię.

Źródłem infekcji są ziarniaki, resztki pożniwne roślin (głównie kolby i łodygi) oraz zakażona gleba, na których zimują grzyby z rodzaju Fusarium. Najczęściej wyróżniamy następujące gatunki: Fusarium culmorum, Fusarium avenaceum, Fusarium oxysporum, Fusarium moniliforme oraz Fusarium graminearum. Są to grzyby mitosporowe, żyjące jako saprotrofy w glebie. Fuzarioza kolb i ziarna kukurydzy zwykle jest efektem wcześniejszego zaatakowania roślin przez zgniliznę korzeni i zgorzel podstawy łodygi kukurydzy (fuzarioza łodyg), gdy grzybnia przerośnie do kolby. Ponadto kolby mogą być zakażone przez patogena obecnego w glebie lub na resztkach pożniwnych kukurydzy. Kolby infekowane są poprzez znamiona słupków w trakcie kwitnienia, a także przez uszkodzenia na skutek żerowania owadów lub powodowane przez grad. Głównym szkodnikiem jest omacnica prosowianka (Ostrinia nubilalis). Nasilenie jej występowania jest skorelowane z nasileniem fuzariozy kolb. Rozwojowi choroby sprzyja ciepła i wilgotna pogoda.

Porażenie łodyg i kolb jest uwarunkowane predyspozycją rośliny gospodarza, która jest najlepsza po osiągnięciu stanu dojrzałości fizjologicznej przez kukurydzę i po obniżeniu zawartości cukru poniżej 20%. W Polsce jest to okres od końca sierpnia do końca września. Głównymi czynnikami sprzyjającymi fuzariozie kukurydzy są zbyt gęsty siew oraz jednostronne nawożenie azotem. Fuzarioza kukurydzy może rozprzestrzeniać się także podczas przechowywania kolb w źle urządzonych magazynach, przy zbyt wysokiej temperaturze. Mechaniczne uszkodzenie nasion także sprzyja infekcji.

Zapobieganie:

Ochrona polega na:

- dbaniu o stan fitosanitarny pola

- głębokim przyoraniu i usuwaniu resztek porażonych roślin

- stosowaniu zdrowego materiału siewnego

- zaprawianiu materiału siewnego fungicydami o działaniu kontaktowym lub kontaktowym i wgłębnym

- uprawianiu odmian odpornych na porażenie

- uprawianiu odmian odpornych na omacnicę prosowiankę

- zwalczaniu chwastów

- wykonywaniu sezonowych oprysków

- wczesnym zbiorze – tuż po dojrzeniu

- stosowaniu właściwego płodozmianu – przestrzeganiu 4-letnich przerw w uprawie kukurydzy na tym samym polu

- właściwym magazynowaniu kolb i ziarna.

Miejsce na reklamę B

Miejsce na reklamę B